Het recht op geluk

"Ik geloof dat de werkelijke zin van ons leven het zoeken naar geluk is. Dat is duidelijk. Of je nu religieus bent of niet, of je nu gelooft in die of die godsdienst, we zijn allemaal op zoek naar iets beters in het leven. Daarom denk ik dat het leven werkelijk gericht is op geluk…"

Met deze woorden, uitgesproken voor een groot publiek in Arizona, raakte de Dalai Lama de kern van zijn boodschap. Maar zijn bewering dat de zin van het leven geluk was, riep en vraag bij mij op. Later, toen we alleen waren, vroeg ik hem: "Bent u gelukkig?"

"Ja," zei hij. Hij zweeg en voegde er daarna aan toe: "Ja…absoluut," Er lag een stille oprechtheid in zijn stem die geen twijfel toeliet - een oprechtheid die werd weerspiegeld in zijn gelaatsuitdrukking en ogen.

"Maar is geluk voor de meesten van ons een reëel doel ?" vroeg ik. "Is het echt mogelijk?"

"Jazeker. Ik ben ervan overtuigd dat je geluk kunt bereiken door de geest te oefenen."

Als mens moest ik wel gehoor geven aan het idee dat geluk een haalbaar doel is. Als psychiater zat ik echter opgezadeld met denkbeelden zoals Freud opvatting dat 'men geneigd is aan te nemen dat de bedoeling dat de mens "gelukkig" moet zijn, niet behoort tot het plan van de "Schepping".' Door dit soort onderricht waren velen in mijn vak tot de sombere conclusie gekomen dat je niet meer kon verwachten dan 'de transformatie van hysterische ellende in gewone ongelukkigheid'. Vanuit die invalshoek leek de bewering dat er een duidelijk omlijn pad naar geluk bestond een nogal radicale gedachte.

Het idee dat je het ware geluk kunt bereiken, heeft in het Westen altijd slecht gedefinieerd, vaag en ongrijpbaar geleken. Zelfs het Engelse 'happy' is afgeleid van het Ijslandse woord 'happ', wat toeval betekent. Het lijkt erop dat de meesten van ons geluk als iets mysterieus zien. Op de momenten van vreugde die het leven biedt, krijgen we het gevoel dat geluk zomaar uit de lucht komt vallen.

(Howard Cutler & Dalai Lama. De Kunst van Het Geluk. p 23-24)